Van ‘mensen met autisme houden van treinen’ tot ‘iedereen is wel een beetje autistisch, toch?’ - speciaal voor deze wereldwijde Autismeweek deelt Enschedees internationaal boekcafé FRIDA elke dag een veelvoorkomende aanname over autisme op sociale media. Zo willen ze het gesprek starten over wat autisme écht betekent voor mensen die het dagelijks ervaren.
Het is niet zomaar dat het boekencafé aan de Stadsgravenstraat hier aandacht aan besteedt. “We hebben een geweldige community opgebouwd. Veel mensen bij ons zijn neurodivers, zij hebben bijvoorbeeld autisme of ADHD”, vertelt assistent-manager Laura Berends. Het doel is om een plek te creëren waar die groep terechtkan en zich gehoord en gezien voelt.
Op sociale media plaatst het café de gehele hele week verschillende stellingen, zoals ‘autistische mensen kunnen geen baan behouden’ en ‘mensen met autisme kunnen niet liegen’. Hiermee wordt geprobeerd om veelvoorkomende vooroordelen over autisme te ontkrachten. “Mensen kennen autisme vooral als de achtjarige jongen die met zijn handen staat te flapperen”, legt Berends uit. “Maar autisme is een veel breder spectrum en elk persoon is uniek. Het is belangrijk om voorbij de stereotypen te kijken.”
Lees verder onder de afbeelding.
‘Mensen met autisme houden van treinen’: dit vooroordeel over specifieke hobby’s wordt ook weerlegd. “Ik begrijp wel dat sommige mensen een passie voor treinen hebben. Zelf ben ik bijvoorbeeld dol op kleuren, vormen en structuur. Neurodiverse mensen hebben vaak diepere interesses, maar die draaien echt niet altijd om treinen.”
Berends kwam er op haar vierentwintigste achter dat ze autisme heeft, terwijl ze als kind al wel symptomen had. “Ik kreeg zo laat de bevestiging, omdat al het onderzoek naar autisme gericht is op jonge jongens.” Sinds kort worden ook vrouwen en mensen van kleur meegenomen in dit onderzoek. “Kleine Laura raakte in paniek van oogcontact, ik vond dat doodeng. Ik heb er heel lang op moeten oefenen. Ook ben ik heel erg bezig met waar mijn handen zitten en of ik wel intonatie gebruik.”
Volgens Berends is het boekencafé een belangrijk steunpunt geweest rond haar burn-out. “Ik voelde me meteen op mijn plek en bood aan om er gratis te werken. Het maakte me zo gelukkig, ondanks dat alles veel energie van me vroeg.” Na een paar maanden is Berends assistent-manager geworden. “Ik leefde helemaal op door met mijn soort mensen in contact te komen. Het maakt dan helemaal niet uit of ik je wel of niet aankijk, we snappen het allemaal.”
Voor inspiratie voor het café is Berends, samen met eigenaresse én kunstenares Gemma Boon naar Engeland afgereisd. “Het was al jaren Gemma’s droom om een boekenwinkel te openen.” FRIDA is een stichting, waar ook veel vrijwilligers werken. De naam is een verwijzing naar kunstenares Frida Kahlo én een afkorting voor food, reading, inspiration, diversity en art. “We hebben ook altijd een kunstcollectie hangen van lokale kunstenaars.”
Het pand is voor de ene helft een boekenwinkel, terwijl je in de andere helft kunt genieten van een boek met een kop koffie. Het boekenaanbod is gericht op de doelgroep van het café. “We verkopen alleen maar Engelse boeken. De internationale community is door de universiteit en Saxion gigantisch groot hier in Enschede. Die mensen vinden dan ook een veilige thuishaven bij ons.”